Hoe “gematigd” zijn de rebellen die de VS in Syrië willen bewapenen

Het Amerikaanse Congres heeft onlangs een project van president Barack Obama goedgekeurd om gematigde rebellen in Syrië te bewapenen en op te leiden als onderdeel van de strategie tegen de zelfbenoemde Islamitische Staat (IS).

De president beschreef het besluit als een teken van eenheid en steun van beide partijen in het licht van de dreiging van militanten en verzekerde dat het trainingsprogramma zal worden uitgevoerd met de steun van Arabische landen en buiten Syrië zal worden gebaseerd.

“De sterke steun van beide partijen in het Congres voor deze nieuwe trainingsinspanning laat de wereld zien dat Amerikanen verenigd zijn in het aanpakken van de dreiging van ISIL”, zei Obama, waarbij hij de afkorting van de regering gebruikte voor ISIL.

Maar de steun van de meerderheid van de congresleden heeft niet verhinderd dat ook in Washington scepsis heerste over het project en vooral over de risico's die gepaard gaan met betrokkenheid bij een gefragmenteerd land, moeilijk te begrijpen en verwikkeld in een lange burgeroorlog.

Vooral onder sommige hooggeplaatste militairen bestaan ​​er twijfels over het veto van de president om Amerikaanse soldaten ter plaatse te hebben en directe gevechten voornamelijk te laten plaatsvinden door geallieerde troepen die niet noodzakelijkerwijs volledig betrouwbaar zijn.

Een van de belangrijkste vragen over de strategie is precies weten wie deze gematigde rebellen zijn en hoe gematigd en geloofwaardig ze werkelijk zijn.

In Syrië zijn er naar schatting 1.500 groepen, volgens gegevens gepubliceerd door de Congressional Research Service. En volgens schattingen die vorige week door minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zijn onthuld, zijn er 'tienduizenden oppositiestrijders'.

Veel van deze groepen vechten onderling en zijn verdeeld over tactieken, doelen en strategieën. Verschillende partijen zijn tegen zowel IS als de regering van Bashar al-Assad.

“Ruim drie jaar lang hebben westerse regeringen geprobeerd een gematigde Syrische oppositie te creëren die zij met woorden en misschien zelfs wapens kunnen steunen”, zegt Jeremy Bowen, redacteur Midden-Oosten van de BBC. “Er is heel weinig bereikt dat effect heeft gehad binnen Syrië zelf.”

“Het probleem voor de Verenigde Staten is dat het oorlogsbeleid in Syrië verward is”, voegt hij eraan toe. “Het zal moeilijk zijn om betrouwbare bondgenoten te vinden.”

Kerry erkende woensdag tijdens een hoorzitting van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen dat hij niet altijd in staat zal zijn om te controleren wat er ter plaatse gebeurt, maar hij zei ook dat er een onderzoeksproces aan de gang is om te bepalen op wie hij precies kan rekenen. Veel details blijven echter geheim.

Wat onder meer bekend is, is dat de Verenigde Staten slechts enkele van deze groepen als ‘serieus’ beschouwen – die met enkele duizenden leden – en enkele van hun vertegenwoordigers in Turkije en zelfs in Syrië hebben ontmoet. Dit werd tijdens diezelfde hoorzitting onthuld door voormalig ambassadeur in Syrië Robert Ford.

Ford legde ook precies uit wat Washington bedoelt als hij het heeft over ‘gematigden’.

“Wat ik met dat woord bedoel, is dat de leiders van deze groepen niet met geweld een religieuze staat aan de Syrische samenleving willen opleggen”, zei hij.

“Dat gezegd hebbende”, vervolgde de voormalige ambassadeur, “zijn er nu geen engelen in de Syrische oorlog.”

Dat citaat van de voormalige ambassadeur laat zien in hoeverre de Verenigde Staten zich bewust zijn van de moeilijkheden waarmee zij worden geconfronteerd met dit ‘sleutelelement’ van hun strategie, zoals Obama het donderdag definieerde.

"Er zijn altijd risico's als je niet in grote aantallen fysiek aanwezig bent", zegt Ben Connable, analist bij de denktank Rand en die samen met Ford en Kerry in de Senaat getuigde, tegen BBC Mundo.

"We lopen het risico dat we onbedoeld mensen bewapenen die van gedachten veranderen en dingen doen die we niet willen", legt hij uit.

“Het is ook mogelijk dat (sommige van deze groepen) uiteindelijk tegen het regime van Bashar al Assad gaan vechten in plaats van tegen IS, wat niet aan het hoofddoel zou voldoen”, voegt hij eraan toe.

Dit probleem is te wijten aan het feit dat de meerderheid van de gewapende oppositiegroepen zich tegen IS verzet, maar tegelijkertijd blijven sommige strijders van mening dat hun grootste vijand de regering-Assad is.

De minister van Buitenlandse Zaken verzekerde dat het verificatieproces de regering in een betere positie zal brengen om deze groepen te ‘commanderen en controleren’ en ‘een grotere betrouwbaarheid’ zal hebben.

En hij voegde eraan toe dat als de groepen erin slagen IS te verslaan, “ze die ervaring in dezelfde richting zullen sturen als ze oorspronkelijk hadden voorgesteld, namelijk het aanpakken van Assad.”

Maar niet iedereen is ervan overtuigd dat de strategie het gewenste effect zal hebben.

“Het hebben van een strijdmacht van het soort dat de Amerikanen willen – zo hecht en zo sterk dat hun wapens de jihadisten nooit bereiken – kan wel eens onmogelijk zijn”, zegt Jeremy Bowen van de BBC.

“Het zal net zo moeilijk zijn om haar te trainen om de Islamitische Staat te verslaan”, besluit hij.